2 nm-lik prosessorlar nədir və köhnə smartfonun niyə tezliklə geridə qalacaq

Nanometrlər uğrunda yarış: 2 nm prosessorlar və köhnə smartfonların geri qalmasının səbəbləri 

Bir neçə il əvvəl yeni smartfon alarkən, yəqin ki, ilk növbədə kameraya, yaddaşa və ya batareyanın tutumuna baxırdın. İndi isə seçim zamanı prosessor daha vacib amillərdən birinə çevrilib. Xüsusilə də 2 nm prosessor haqqında xəbərlər getdikcə daha çox diqqət çəkir. Bunun səbəbi sadədir: prosessorun imkanları cihazın sürətinə, enerji sərfiyyatına, avtonom işləmə müddətinə və süni intellekt funksiyalarına birbaşa təsir göstərir.

Bəs texnoloji proses nədir və istehsalçılar niyə hər yeni nəsildə daha kiçik göstəriciyə keçməyə çalışırlar? Ölçü azaldıqca eyni kristal üzərində daha çox hesablama elementi yerləşdirmək mümkün olur. Nəticədə telefon daha sürətli işləyir, az qızır və enerjidən daha səmərəli istifadə edir. Gəlin baxaq ki, nanometr nədir, prosessorlarda nm nə deməkdir və bu dəyişikliklər gündəlik istifadədə sənə nə verir. 

Texnoloji prosesin sadə izahı 

Telefonunun daxilində milyardlarla kiçik elektron element işləyir. Sən onları görmürsən, amma tətbiq açanda, şəkil çəkəndə və ya oyun oynayanda bütün hesablamaları məhz onlar yerinə yetirir.

Prosessorun texnoloji prosesi bu elementlərin silisium kristalı üzərində hansı sıxlıqda və hansı istehsal üsulu ilə yerləşdirildiyini göstərir. Onlar nə qədər sıx yerləşərsə, prosessor bir o qədər çox əməliyyatı daha qısa müddətdə icra edə bilir.

Bunun fərqini gündəlik istifadədə hiss edəcəksən: proqramlar daha tez açılacaq, sistem yüklənmə altında sabit qalacaq, batareya isə daha gec boşalacaq.

Nanometrlər: "2 nm" rəqəminin əsl mənası 

Nanometr metrin milyardda bir hissəsidir. Amma müasir prosessorlarda bu rəqəm tranzistorun dəqiq ölçüsünü deyil, istehsal texnologiyasının səviyyəsini göstərir. 

Texnoloji proses göstəricisinin marketinq alətinə çevrilməsi 

Sən düşünə bilərsən ki, 2 nm texnologiyasından istifadə edən hər prosessor mütləq 3 nm modeldən güclüdür. Əslində isə nəticə yalnız bu rəqəmdən asılı deyil.

TSMC, Samsung və Intel fərqli istehsal üsullarından və adlandırma sistemlərindən istifadə edir. Buna görə iki platformanı yalnız nanometr göstəricisinə əsasən müqayisə etmək düzgün olmaz. Biri prosessor istiliyi daha yaxşı idarə edə, digəri isə daha yüksək məhsuldarlıq göstərə bilər.

Telefon seçərkən yalnız marketinq rəqəminə baxma. Arxitektura, enerji səmərəliliyi və real test nəticələri daha vacibdir.

Tranzistorların ölçüsünün məhsuldarlığa təsiri 

Tranzistorlar daha sıx yerləşdikcə istehsalçı eyni sahəyə güclü nüvələr, qrafik blok və ayrıca neyroprosessor əlavə edə bilir. Bunun sayəsində cihazın ölçüsü dəyişmədən hesablama gücü artır.

Sən bunun üstünlüyünü tətbiqlərin açılma sürətində, interfeysin axıcılığında və oyunlarda sabit kadr tezliyində hiss edəcəksən. Enerji istehlakı azaldığı üçün telefon da daha gec isinəcək.

Prosessor seçərkən yalnız giqahers göstəricisinə əsaslanma. Yüksək tezlik həmişə yüksək performans demək deyil. Müasir arxitektura daha aşağı tezliklə belə yaxşı nəticə göstərə bilər. 

EUV litoqrafiyası və GAA tranzistorları: yeni nəsil texnologiyaları 

Bu qədər kiçik elementləri hazırlamaq üçün EUV litoqrafiyası tətbiq olunur. Bu üsul gələcək çipin sxemini ekstremal ultrabənövşəyi şüalar vasitəsilə silisium veyfer üzərinə köçürür.

Dəyişiklik tranzistorların quruluşunda da görünür. FinFET arxitekturasını tədricən GAA əvəz edir.

2 nm texnoloji prosesə keçidin yaratdığı dəyişikliklər 

Fərqi sən gündəlik istifadədə görəcəksən. Tətbiqlər daha sürətli açılacaq, şəkillər qısa müddətdə emal olunacaq, oyunlar isə uzun yüklənmə zamanı daha sabit işləyəcək.

Tez-tez video çəkirsənsə, naviqasiyadan istifadə edirsənsə və ya oyun oynayırsansa, aşağı temperatur xüsusilə vacibdir. Daha səmərəli soyutma sayəsində cihaz gec qızır və gücünü uzun müddət qoruyur.

Daha müasir neyroprosessor nitqin tanınması, şəkillərin işlənməsi və digər ağıllı funksiyaları birbaşa telefonda yerinə yetirir. Beləliklə, bəzi əməliyyatlar internet bağlantısı olmadan da sürətli işləyir.

2 nm prosessorları kim istehsal edir: TSMC, Samsung, Intel və IBM

Yeni telefon seçərkən yalnız prosessorun hansı şirkət tərəfindən hazırlandığına baxmaq kifayət etmir. Daha vacib olan həmin platformanın real istifadədə necə işləməsidir. 

Köhnə smartfonların sürətlə köhnəlməsinin səbəbləri 

Bir neçə ildən sonra telefonunun gec açıldığını, batareyanın tez boşaldığını və korpusun daha çox isindiyini hiss edə bilərsən. Bunun səbəbi yalnız akkumulyatorun köhnəlməsi deyil.

Hər yeni sistem yeniləməsi və proqram versiyası daha çox hesablama gücü tələb edir. Köhnə prosessor yüksək yüklə işlədiyi üçün temperatur artır və sürət azalır.

Fərq xüsusilə video çəkilişində, foto emalında və süni intellekt imkanlarında görünür. Ayrıca neyroprosessoru olmayan modellərdə bəzi funksiyalar ya yavaş işləyir, ya da ümumiyyətlə dəstəklənmir.

Yeni çipin batareya və qızma baxımından üstünlükləri 

Yeni çip eyni tapşırıqları daha az enerji ilə yerinə yetirir. Bu, batareyanın daha uzun işləməsinə və cihazın gec qızmasına kömək edir.

Oyun oynayanda, video çəkəndə və ya xəritədən istifadə edəndə aşağı temperatur prosessorun sürətini qorumasına imkan verir. Nəticədə tətbiqlər sabit işləyir, FPS kəskin düşmür və gün ərzində şarj cihazına ehtiyac azalır.

Smartfonlarda süni intellekt və neyroprosessorlar

Sən artıq hər gün süni intellekt funksiyalarından istifadə edirsən. Fotodan obyekt silmək, canlı tərcümə, səsi mətnə çevirmək və ağıllı axtarış bunun nümunələridir.

Bu əməliyyatlara neyroprosessor cavabdehdir. O, mürəkkəb hesablamaları əsas nüvələrə əlavə yük yaratmadan yerinə yetirir və enerjiyə qənaət edir.

Apple, Qualcomm, MediaTek və Samsung bu imkanları davamlı inkişaf etdirir. Müasir Snapdragon və Exynos platformaları neyroşəbəkələr əsasında işləyən bir çox funksiyanı birbaşa cihazda icra edə bilir.

Telefonu yeniləmək üçün əsas səbəblər 

Əgər telefonunun dörd-beş yaşı varsa, yeni modelə keçid fərqini tez hiss edəcəksən. Daha yüksək sürət, yaxşı avtonomluq, inkişaf etmiş kamera və ağıllı funksiyalar gündəlik istifadəni rahatlaşdıracaq.

Son nəsil flaqman istifadə edirsənsə, tələsməyə ehtiyac yoxdur. Onun gücü hələ uzun müddət əksər tapşırıqlar üçün kifayət edəcək.

Yeni cihaz almamışdan əvvəl mobil prosessorların müqayisəsi və smartfon prosessorlarının reytinqi ilə tanış ol. Beləliklə, yalnız reklam rəqəmlərinə deyil, real nəticələrə əsasən seçim edə biləcəksən.

Mur qanunu və 2 nm-dən sonrakı texnologiyalar 

İstehsalçılar silisiumun fiziki məhdudiyyətlərinə yaxınlaşırlar. Buna görə yalnız miniatürləşdirmə hesabına sürəti artırmaq getdikcə çətinləşir.

Mur qanunu bir kristal üzərindəki hesablama elementlərinin zamanla artmasını təsvir edir. Bu gün inkişafı yeni materiallar, çoxqatlı quruluş və müxtəlif modulların birləşdirilməsi davam etdirir.

Bu o deməkdir ki, gələcək smartfonlar daha sürətli və enerjiyə qənaətcil olacaq. Nanometrlər əvvəlki qədər tez dəyişməsə də, sən yeni texnologiyaların üstünlüklərini hiss etməyə davam edəcəksən.

Nəticə

İndi bilirsən ki, telefon seçərkən yalnız kamera, yaddaş və batareyaya baxmaq kifayət deyil. Prosessorun istehsal üsulu, arxitekturası, enerji səmərəliliyi və ağıllı funksiyaları cihazın uzunmüddətli işləmə keyfiyyətinə təsir edir.

Yeni smartfon almağı planlaşdırırsansa, xüsusiyyətləri müqayisə et və ehtiyaclarına uyğun modeli seç. Kontakt.az-da təqdim olunan cihazları dəyərləndir, sifarişini rəsmiləşdir və müasir texnologiyaların üstünlüklərindən yararlan.